يك كتاب فقه ، يك كتاب ادبيات و يك كتاب شعر را با هم مخلوط كنيم . خواه ناخواه كتاب « كشكول » مانندى خواهد شد ، شبيه كشكول شيخ بهايى ( ره ) كه ربطى به هم ندارد . يعنى وقتى كه مطالعه مىكنيد ، مىبينيد كه اول كتاب با وسط كتاب و وسط كتاب با آخر كتاب هيچ ربطى بهم ندارد . كشكول شيخ بهايى يك تركيب مزجى است . يعنى يك قصه نقل مىكند ، بعد وارد مطلب فقهى يا فلسفى مىشود و بعد يك آيه قرآن نقل مىكند . خود شيخ بهايى هم اسمش را كشكول گذاشته كه اتفاقاً كتاب خوبى است . قرآن از نظر محتوا تركيب مزاجى است مثل اين است كه شما مطالب يك كتاب فقهى را با ادب و عرفان و فلسفه بياميزيد . اما تفاوتى كه قرآن با اين كتاب دارد اين است كه با وجود تنوع مطالب ، يك نسق دارد ، يك سنخ است . مطالب گوناگون است اما همه با هم هماهنگ هستند . اين يكى از معجزات قرآن است و يكى از چيزهايى هم كه قرآن با آن تحدى مىكند ، همين است . مىگويد ، نحوه تركيبم تركيب مزجى است ولى از نظر نسق و روش كاملًا هماهنگ است . قرآن چنين است ، مثل سوره « يس » همانطورى كه به فراخور فهممان در قسمتهاى گذشته بحث شد ، اولش استدلال بود ، بعدش اخلاق بود ، اين بحث راجع به قيامت بحث آينده مربوط به تاريخ است و اينها از نظر محتوى خيلى با هم تفاوت دارند . فلسفه و تاريخ ، تاريخ با بحث كلامى ، كلامى با بحث اخلاقى . اينها اگر چه از نظر محتوى تفاوت دارد ، اما از اول تا آخر صفحه هماهنگ است ، از نظر فصاحت ، تركيب‌بندى و از نظر ادبيت يك روش است و حتى كسى هم كه معنى قرآن را نمىداند مثل خيلى از ما كه معانى قرآن را بلد نيستيم و فقط ظاهر كلمات را نگاه مىكنيم ، موقع خواندن قرآن ، ناهماهنگى در آن به نظرمان نمىرسد . وقتى كه قرآن مىخوانيم اگر توجه به معنى داشته باشيم ، اختلاف بين موضوعات كاملًا محسوس است . اگر توجه به معنى نداشته باشيم ، مىبينيم هماهنگ است . معنى تركيب مزجى و هماهنگ بودن يك نحو تناقض است كه در قرآن جمع شده است و يكى از شاهكارهاى قرآن همين است ، كه توانسته اين كار را انجام دهد . حالا پس از اين توضيح كه انشاءالله در بحث‌هاى آينده مفيد واقع شود بحث خودمان را ادامه مىدهيم :